Eindelijk!

zondag 2 maart 2008 | E. van den Ham

Nee, de kop van dit stukje betekent niet dat ik eindelijk in staat ben om u weer iets te laten horen. Het betekent dat er eindelijk een akkoord is bereikt tussen regering en oppositie, tussen Kibaki en Odinga. De eerste blijft president, de tweede wordt premier. ‘k Heb groot respect voor Kofi Annan, die ondanks aanvallen op zijn persoonlijke integriteit toch is doorgegaan met de bemiddelingspogingen en de architect van het bereikte akkoord is. Deling van de macht dus. Het lijkt de enige oplossing in een land waar de regering en de oppositie allebei een sterke positie hebben in een situatie waarin men elkaar niet vertrouwt. Een akkoord is dus bereikt en dat betekent waarschijnlijk dat nu een eind komt aan bloedvergieten en brandstichting. Maar juist vanwege het extreme geweld vrees ik dat het proces om het vertrouwen te herstellen jaren gaat duren.

Niettemin is de vreugde in Kenia groot. In de United Kenya Club waar ik de nacht voorafgaande aan m'n terugreis verbleef, werd het door de aanwezigen met vreugde gevierd. En ook elders was de opluchting groot. Het past bij m'n ervaring van de laatste paar weken: ‘k heb uitsluitend mensen ontmoet die het geweld als iets vreselijks hebben ervaren en die hartstochtelijk hoopten op- en tot God baden om vrede. ‘k Heb alle reden om te denken dat dit het gevoel van het overgrote deel van de bevolking van Kenia is. De afgelopen twee weken ben ik dus in Kenia geweest. Terwijl ik dit zit te typen, vlieg ik boven de Sahara. We zijn Darfur net gepasseerd. ‘k Heb vele indrukken opgedaan, vele mensen gesproken, vele plannen gemaakt en hopelijk iets kunnen bijdragen aan de vrede in het gebied waar onze Stichting voornamelijk aan het werk is. Ik hoop niet alleen in deze update daarover te schrijven, maar ook in de komende updates iets te schrijven over m'n ontmoetingen en ervaringen in Kenia.

Waarom juist naar Kenia in deze periode? In de eerste plaats om les te geven aan het Reformed Institute for Theological Training (RITT), in Plateau, het instituut waar ik jaren aan verbonden ben geweest. ‘k Heb daar gastcolleges in het vak ontwikkelingsstudies gegeven. Daarover dus meer in een volgende update.

Daarnaast heb ik met de leiders van de Reformed Church gesproken over de hulp zoals we die hebben kunnen bieden. Graag breng ik hun dank over aan u, die onze stichting geholpen hebt om voedsel aan de kerk ter beschikking te stellen. We hebben kunnen helpen in situaties waarin het Rode Kruis nog niet in staat was om te helpen. Verder heb ik gekeken hoe we op andere manieren kunnen bijdragen. Vanwege het feit dat onze stichting zich sterk bezig houdt met armoedebestrijding, blijken alle projecten waar we mee bezig zijn in een heel goede positie te verkeren om de gevolgen van deze ramp voor Kenia te helpen lenigen.

Tenslotte heb ik geprobeerd om juist degenen die in Kenia voor vrede zijn opgekomen, te bemoedigen en hen te helpen om anderen tot bezinning te brengen. 't Was fijn om te merken dat het als een grote bemoediging werd ervaren dat ik hen juist in deze bijzonder moeilijke periode namens christenen in Nederland kwam opzoeken.

In Plateau

Het was voor mij een hoogtepunt om de gemeenschap rond Plateau en de vele mensen waar we "iets mee hebben" door de verschillende projecten in de kerk van Plateau Bible School te ontmoeten. De engelse dienst begon 's morgens om half tien. Ditmaal hoefde ik niet in de dienst voor te gaan, maar er werd me wel gevraagd om iets te zeggen. ‘k Heb de gelegenheid te baat genomen om over de gewelddadigheden te spreken en welke gevolgen dat mijns inziens voor Kenia heeft. Er werd erg goed geluisterd, en meteen na de engelse dienst werd me gevraagd of ik hetzelfde ook in de Kiswahili dienst zou willen zeggen, omdat juist veel jongeren die dienst bezoeken. En volgens de ouderlingen zaten daar ook een aantal jongeren bij die wel open staan voor het ophitsen van mensen die willen aanzetten tot geweld. Dus maar even gebleven - en met die reden graag zelfs!

Als ik het woord krijg, breng ik eerst de groeten over van diverse gemeenten, van de velen die via de stichting de noodhulp hebben mogelijk gemaakt en van ons gezin. Daarna vraag ik of ik welkom ben in hun midden. Iedereen knikt of zegt hardop dat ik zeer welkom ben. Dan vraag ik of ze het meenden toen ze mij indertijd bij het afscheid van RITT de tekenen van een oudste gaven. Opnieuw wordt er bevestigend geantwoord. Mag ik dan ook als een oudste tegen jullie spreken? Van harte wordt er mee ingestemd. Kan ik bovendien tot jullie als een vriend spreken? Opnieuw bevestiging. Dan vertel ik opnieuw wat ik op het nieuws gezien heb. Over de pijn die het doet om het land waar je je best voor doet zo te zien afglijden. Om de mensen die je zou willen helpen in zoveel pijn en verdriet te zien. 'k Gebruik het beeld van de wijsheid van Salomo: twee moeders die beiden aanspraken maken op één levend kind. Salomo oordeelt dat het kind dan maar in tweeën moet worden gesneden - dan krijgen ze allebei de helft. Maar de echte moeder wil niet dat haar kind gedood wordt. Heeft Kenia leiders die lijken op de echte moeder? Zal de echte leider ook zeggen: dood alsjeblieft mijn kind niet? Het blijkt aan te spreken. Ook vertel ik over de beelden van Kenia die de wereld over gaan. Er is niets van waardigheid of van eer in te ontdekken. Degenen die dit geweld gebruiken, hebben niet eens in de gaten welke schade ze hun land toebrengen. De kerk is vol en er wordt heel goed geluisterd, zeker ook door de jongeren. Ook zeg ik dat het heel goed is dat de gewelddadigheden in de buurt geen levens hebben gekost. Het doet de mensen zichtbaar goed. 't Lijkt me beter om vanuit het positieve tegen ze te spreken.

De dagen daarna hoor ik dat m'n woorden goed gevallen zijn en dat ze druk worden besproken. De chiefs (twee waren er in de kerk) kijken of het mogelijk is om een vergadering van de hele buurt te beleggen. Of ik bereid ben om ook daar te spreken? Zeker! Maar dat komt er niet van. 't Is te kort dag en je moet voorzichtig zijn met grote bijeenkomsten. 't Geeft niet. Als de boodschap maar verder komt.

Wat kunnen we doen?

‘k Heb al enkele keren aangegeven dat het van groot belang is dat de akkers weer bewerkt gaan worden. Als dat niet gebeurt, tekent zich een volgende ramp af: een groot voedseltekort en mogelijk honger in vele gezinnen. Het grootste deel van de Keniaanse bevolking leeft (ver) onder de armoedegrens en voedselzekerheid is er voor velen niet.

Het ziet er op dit gebied zeer zorgelijk uit. Vanwege de gekelderde wisselkoersen van de Keniaanse shilling, is de brandstof enorm in prijs gestegen. Ook is vanwege de onveiligheid van de wegen in verband met de vele wegblokkades de vervoerssector ernstig getroffen. Hopelijk komt het vervoer na het gesloten akkoord weer op gang. Maar deze factoren hebben tot schaarste en daarmee tot grote prijsstijgingen geleid. Het leven is plotseling erg duur geworden.

Voor de boeren is het grootste probleem op dit moment de zeer sterk gestegen prijs van de kunstmest. Deze is ongeveer twee keer zo hoog als vorig jaar! Dat betekent dat veel boeren die niet van hun land verdreven zijn, sterk overwegen om hun land nu niet te bewerken. Ze hebben er eenvoudig de middelen niet voor.

Van een van de chiefs hoorde ik dat mogelijk niet meer dan 20% van het land bewerkt zal worden!

Onze stichting heeft besloten om boeren in de buurt van Plateau te ondersteunen door hen aan te bieden het planten van de mais voor onze rekening te nemen. We nemen de vrijmoedigheid om u te vragen om ons hierbij te helpen. Het gaat dus om hulp aan de boeren die de moed hebben gehad om ons te helpen om de noodhulp voor de slachtoffers van het geweld mogelijk te maken. Zo hebben ze de vrede in het gebied helpen bevorderen. We willen hen nu ook helpen, ook al kunnen we met deze hulp de prijsstijgingen slechts voor een klein deel opvangen.

Helpt u mee? Mocht u ons hiermee willen helpen met het verlenen van deze hulp, dan is dat zeer welkom! U kunt uw gift overmaken op: rekening nr. 1335.62.751 van Stichting Christelijke Hulp in Kenia, Middelburg, onder vermelding van: Hulp boeren Plateau. Voor de volledigheid meld ik graag dat onze Stichting door de belasting is erkend als een goede-doelen stichting en daarmee zijn uw giften binnen de geldende regels fiscaal aftrekbaar.

Gebed

We vragen niet alleen om financiële hulp. Wilt u ook met ons bidden voor een stabiele regering in Kenia, voor het herstel van goede verhoudingen tussen de verschillende bevolkingsgroepen, voor terugkeer van de vluchtelingen naar hun thuis, om troost voor degenen die hun geliefden hebben verloren en om moed voor de mensen die juist voor vrede hebben gevochten - zij het niet met wapens!

Eindelijk!